Human Rights in Action Fund versterkt onderzoek naar mensenrechten en technologie
Op 17 juni 2026 werd tijdens een feestelijke tekenbijeenkomst in de Alumnikamer van het Academiegebouw de overeenkomst voor het Human Rights in Action Fund ondertekend. Met dit nieuwe fonds op naam ondersteunen Wim Ploeg en Koen van Egmond interdisciplinair onderzoek en valorisatie op het gebied van mensenrechten, humanitair recht en internationaal strafrecht aan de Universiteit Leiden.
De ondertekening vond plaats in aanwezigheid van de schenkers Wim Ploeg en Koen van Egmond, Luc Sels (voorzitter van het College van Bestuur van de Universiteit Leiden), Lilian Visscher (directeur van het Leids Universiteits Fonds) en Heiltje Boumeester (relatiemanager LUF).
Mensenrechten en technologie verbinden
Een belangrijk uitgangspunt van het fonds is de rol die technologische ontwikkelingen kunnen spelen bij het beschermen en handhaven van mensenrechten. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het gebruik van satellietgegevens als bewijsmateriaal bij mensenrechtenschendingen en internationale misdrijven.
Wim Ploeg houdt zich al jaren bezig met dit onderwerp. Tijdens de coronapandemie verdiepte hij zich in de mogelijkheden van satellietdata binnen het strafrecht en mensenrechtenonderzoek. Hij richtte het Network Space Evidence for Human Rights (SEHR) op en is als vrijwilliger betrokken bij de Universiteit Leiden. Ook begeleidde hij binnen LDE-verband studenten die zich verdiepen in de inzet van ruimtevaarttechnologie voor humanitaire en juridische vraagstukken.
"Het bevorderen van de nakoming van mensenrechten vraagt om een warme relatie met technologische ontwikkelingen," aldus Wim Ploeg.
Met het Human Rights in Action Fund willen Wim Ploeg en Koen van Egmond bijdragen aan onderzoek dat juridische, maatschappelijke en technologische expertise samenbrengt. Juist op het snijvlak van deze disciplines ontstaan volgens hen nieuwe mogelijkheden om mensenrechtenschendingen beter te documenteren, analyseren en voorkomen.
Persoonlijke betrokkenheid bij mensenrechten
Het Human Rights in Action Fund is opgericht vanuit een langdurige persoonlijke betrokkenheid bij mensenrechten. Wim Ploeg studeerde internationaal recht en deed jarenlang internationaal werk bij het Ministerie van Verkeer en Waterstaat en is inmiddels met pensioen. In 2024 bezocht hij samen met zijn partner Koen van Egmond een bijeenkomst over nalaten, waarna het idee concreter werd om een fonds op naam op te richten.
Wim Ploeg en Koen van Egmond hebben in hun leven veel gereisd. Hun eerste reis was naar Oost- en Centraal-Afrika in 1986. Tijdens die reizen werden zij geconfronteerd met de gevolgen van het ontbreken van fundamentele rechten en vrijheden. De ervaringen die zij opdeden in onder meer Myanmar, Oost-Congo en Rwanda maakten diepe indruk en versterkten hun betrokkenheid bij mensenrechten.
Na een periode van bezinning op de best mogelijke bestemming voor hun schenking besloten zij een fonds op naam op te richten dat onderzoekers ondersteunt die werken aan vraagstukken rond mensenrechten, humanitair recht en internationaal strafrecht.
Ruimte voor interdisciplinair onderzoek
De doelstelling van het fonds is het bevorderen van interdisciplinair onderzoek en valorisatie op het gebied van mensenrechten, humanitair recht en internationaal strafrecht. Daarbij is nadrukkelijk aandacht voor de maatschappelijke impact van onderzoek en voor innovatieve toepassingen van technologie.
Vanwege het interdisciplinaire karakter kunnen ook projecten worden ondersteund die verbindingen leggen met andere faculteiten van de Universiteit Leiden. Daarnaast komen initiatieven binnen de samenwerking van de LDE-universiteiten - Leiden, Delft en Erasmus Rotterdam - in aanmerking voor financiering.
Fonds staat open voor aanvullende bijdragen
Het Human Rights in Action Fund staat ook open voor bijdragen van derden. Donateurs die de doelstellingen van het fonds onderschrijven, kunnen bijdragen aan onderzoek dat zich richt op de versterking van mensenrechten en de ontwikkeling van nieuwe juridische en technologische inzichten. Op die manier kan het fonds in de toekomst nog meer onderzoekers en projecten ondersteunen.
Waardering voor schenking en betrokkenheid
Tijdens de ondertekeningsbijeenkomst sprak Luc Sels zijn dank uit voor de royale schenking van Wim Ploeg en Koen van Egmond. Daarbij benadrukte hij het belang van interdisciplinair wetenschappelijk onderzoek en de meerwaarde van samenwerking binnen de LDE-alliantie. Ook sprak hij zijn waardering uit voor de jarenlange betrokkenheid van Wim Ploeg als vrijwilliger bij de Universiteit Leiden.