Dankzij medische innovaties genezen steeds meer kinderen na een ingrijpende behandeling, zoals een hartoperatie of stamceltransplantatie. Een geweldige ontwikkeling, maar acht op de tien kinderen en gezinnen houden langdurig last van de medische en psychosociale gevolgen. Kinderartshematoloog Anne de Pagter en kindercardioloog Arno Roest willen onderzoeken hoe kinderen en gezinnen betere ondersteuning kunnen krijgen.

De cijfers zijn schokkend: jaarlijks worden wereldwijd meer dan 500.000 mensen gediagnostiseerd met alvleesklierkanker. De meest voorkomende en agressieve vorm, pancreasductaal adenocarcinoom (PDAC), heeft een vijfjaarsoverleving van minder dan tien procent. Marieke IJsselsteijn, onderzoeker aan het LUMC, heeft een nieuwe methode ontwikkeld waarmee ze dieper dan ooit in tumoren kan doordringen.

De dies natalis in de Pieterskerk vormde het toneel voor de uitreiking van de Gratama Jubileumgift 2025. Drie wetenschappers uit verschillende velden slaan de handen ineen om historische veranderingen in biodiversiteit in kaart te brengen en beter te begrijpen hoe deze veranderingen door mensen waargenomen werden.

Mensen met chronische darmontsteking, zoals de ziekte van Crohn, hebben vaak hoge aantallen van de darmbacterie Ruminococcus gnavus (R. gnavus) in hun darmen. Maar waarom? Voor een antwoord op die vraag hebben LUMC-onderzoekers voor het eerst op grote schaal de volledige genetische code (genoom) van deze bacterie in kaart gebracht. En om het verdere onderzoek naar R. gnavus te versnellen, bieden zij alle gegevens gratis voor andere onderzoekers aan.

Waarom zitten onschuldigen soms jarenlang vast? De European Registry of Exonerations (EUREX) brengt gerechtelijke dwalingen in Europa in kaart die uiteindelijk hebben geleid tot vrijspraak. Het doel is nieuwe misstappen te voorkomen. Een van de initiatiefnemers is de Leidse rechtspsycholoog Linda Geven.

Virale infecties van de luchtwegen zijn alledaags. Het probleem is dat de één slechts milde verkoudheidsklachten krijgt, terwijl de ander op de IC terechtkomt. Immunoloog Hermelijn Smits wil een preventieve neusspray tegen virusinfecties ontwikkelen. “Ik hoop dat ouderen of mensen met astma die neusspray straks bij de drogist kunnen kopen en ook zij de winter goed doorkomen.”

Waarom hadden vrouwen vroeger minder last van botontkalking dan nu? En welke aspecten van een stad maken de openbare ruimte veilig, toegankelijk en prettig voor álle inwoners? Deze twee onderzoeksvragen kunnen dankzij de Stimuleringssubsidie van het Leids Universiteits Fonds de komende tijd nader onderzocht worden.

Wat heeft geholpen om een uithuisplaatsing te voorkomen? Binnen de jeugdbescherming ontbreekt het aan kennis om dit soort vragen te beantwoorden. In haar oratie pleit Anouk Goemans voor datagedreven werken en om ook na te denken over de verhalen achter de cijfers.

Veel jongeren vinden het lezen van lange teksten steeds minder aantrekkelijk, mede door digitale afleidingen. Om de leesvaardigheid onder jongeren te versterken, starten Elise Swart en Hannah De Mulder een innovatief onderzoek om lezen weer leuk te maken.

Bang zijn om de beurt te krijgen, voor te lezen, je vinger opsteken, of überhaupt een fout maken: veel kinderen op de basisschool hebben last van angst en dat worden er steeds meer. Psychologen van het Kenniscentrum Angst en Stress bij Jeugd ontwikkelen of onderzoeken daarom preventieve trainingen.